Ön Çapraz Bağ = ÖÇB = ACL

Ön çapraz bağ (ÖÇB olarak kısaltılır. İngilizce kısaltması ise  ACL dir). ÖÇB dizde en sık yaralanan bağdır. Yaralanmaların %80’i futbol, basketbol, kayak gibi sporlarda ve genellikle çarpışma içermeyen, ayak yere basarken vucudun diz üzerinde dönmesi şeklinde travmalar sonrası olur. Ön çapraz bağ yaralanması sonrası ortaya çıkan ağrı, şişlik ve inflamasyon sonucunda diz üzerindeki 4 lü bacak kasları (Quadriseps kas grubu) ağrıyı azaltmak adına kapasitesinin altında çalışır. Bu durum quadriseps kas grubunda incelmeye (atrofi) neden olmaktadır. Sonuçta dizin öne arkaya kızaklamasında kontrol kabı olmaktadır. Buna bağlı olarak hastalar düz yolda yürürken, sanki merdivenden inerken,  en son basamağı görmemiş birisinin sendelemesi gibi diz de boşalma hissi olur ve hastalar yere düşecek gibi sendelerler.

ÖÇB hasarı hangi tetkikle ortaya koyulur ?

Ön çapraz bağın yaralanıp yaralanmadığı, tam olarak mı? yoksa bir kısmının mı yaralandığını anlamak için MRI tetkiki yapılır. Aslında günümüzde imkanların artması ve  ödemle birlikte olan,  hemen hemen her diz bölgesi travmasında MRI tetkiki yapılmakta ve diz içi yapıların hasar görüp görmediği incelenmektedir. MRI sonucuna göre tamamen kopmuş bir ÖÇB varsa o zaman cerrahi müdahale gerekir.

Her hastaya cerrahi müdale yapılmalımı?

Ön çapraz bağın cerrahi olarak onarımı için yaygın olarak kabul edilen endikasyon kişinin iş ve günlük yaşantısında fiziksel olarak aktif olmasıdır. (sporcu, asker, 40 yaş altı vs)  Rehabilitasyon programı uygulanmasına rağmen instabilite ataklarının tekrarlaması, başka eklem içi yaralanmaların eşlik etmesi (mesela menisküslerdede yırtıklar olması, diz içinde kırıklar olması), genel ligamantöz laksite varlığı ( diz ekleminin öne arkaya yanlara kontrolsüzce kayması) cerrahi endikasyon olarak düşünülmelidir.

ÖÇB rehabilitasyonunda çok farklı protokoller mevcuttur, ancak çalışmalarda birinin diğerine üstünlüğü gösterilememiştir.